Change language English Polski

Wysoki Sadzie, wys?uchaj dziecko!

Fundacja Dzieci Niczyje i Stowarzyszenie S?dziów Rodzinnych w Polsce, pod honorowym patronatem Krajowej Rady S?downictwa i Rzecznika Praw Dziecka, zainaugurowa?y kampani? spo?eczn? dotycz?c? wys?uchania dziecka przez s?dziego w post?powaniu cywilnym. Akcja realizowana pod has?em „Dzi?kuj? za wys?uchanie”, adresowana jest do przedstawicieli wymiaru sprawiedliwo?ci – s?dziów wydzia?ów cywilnych oraz wydzia?ów rodzinnych i nieletnich. Kampania ma na celu uwra?liwienie i upowszechnienie wiedzy na temat wys?uchania dziecka w post?powaniu cywilnym poprzez podkre?lenie istoty i warto?ci tej czynno?ci.

Dzieci maj? prawo do wyra?ania pogl?dów we wszystkich sprawach, które ich dotycz?. Ten zapis Konwencji o prawach dziecka oraz Konstytucji RP ma zastosowanie tak?e w sytuacjach post?powania cywilnego dotycz?cego m?odego cz?owieka (art. 216 ze zn.1 i 576§2 kpc). W praktyce oznacza to, ?e s?d, przed podj?ciem decyzji dotycz?cej losów dziecka, powinien osobi?cie pozna? jego stanowisko i wzi?? je pod uwag? przy rozstrzyganiu. Celem czynno?ci wys?uchania jest uwzgl?dnienie w postanowieniach s?du najlepiej poj?tego interesu konkretnych dzieci.

Wys?uchanie opiera si? na prowadzeniu rozmowy w sposób odpowiadaj?cy mo?liwo?ciom dziecka. Jego podstawow? zasad? jest, aby nie obci??a? m?odego cz?owieka poczuciem odpowiedzialno?ci za rozstrzygni?cia s?du oraz nie wik?a? go w tocz?ce si? wokó? sprawy konflikty (np. mi?dzy opiekunami).

Dzieci mog? by? wys?uchiwane przez s?d w sprawach cywilnych – np. w sprawach zwi?zanych z ustalaniem kontaktów z rodzicami, w?adzy rodzicielskiej, miejsca pobytu, orzeczenia i rozwi?zania przysposobienia czy przeniesienia z placówki opieku?czo-wychowawczej lub rodziny zast?pczej.

 

Badania Fundacji Dzieci Niczyje z 2015 i 2016 roku wskazuj?, ?e s?dziowie bardzo rzadko korzystaj? z mo?liwo?ci bezpo?redniego kontaktu z dzieckiem. W przeanalizowanych sprawach dotycz?cych ograniczenia w?adzy rodzicielskiej, jedynie 5% dzieci rozmawia?o z s?dzi? – mówi dr Monika Sajkowska, prezeska Fundacji Dzieci Niczyje. Wynika to z niepe?nego uregulowania tej czynno?ci w ustawie, braku wiedzy o przys?uguj?cym uprawnieniu u dzieci i ich rodziców oraz niewystarczaj?cej ?wiadomo?ci s?dziów, ?e kontakt z dzieckiem pomaga podj?? lepsz? decyzj? – dodaje Sajkowska. 

Wys?uchanie jest szczególn? czynno?ci? s?u??c? temu, aby s?d zapozna? si? ze stanowiskiem dziecka i na tej podstawie - stosownie do okoliczno?ci, rozwoju umys?owego, stanu zdrowia i stopnia dojrza?o?ci dziecka – uwzgl?dni? jego zdanie i rozs?dne ?yczenia. Wys?uchanie daje mo?liwo?? bezpo?redniego kontaktu s?dziego z dzieckiem, lepszego poznania jego potrzeb i uwzgl?dnienia jego opinii. Warto podkre?li?, ?e wys?uchanie – w odró?nieniu od przes?uchanie - nie jest czynno?ci? dowodow?.

Wys?uchanie dziecka jest czynno?ci? wa?n? dla s?dziego orzekaj?cego, jak równie? i dla ma?oletniego dziecka b?d?cego podmiotem konfliktu. Jego upodmiotawianie daje mu szans? na wyra?enie w?asnego zdania i przyczynia si? do trafno?ci wydanego orzeczenia. S?dziowie ca?y czas poszerzaj? wiedz? w zakresie psychologicznych aspektów wys?uchania dziecka, a dzia?ania podejmowane w ramach kampanii przyczyni? si? do dalszego jej poszerzania – mówi s?dzia Dorota Hildebrand-Mrowiec, prezeska Stowarzyszenie S?dziów Rodzinnych w Polsce.

W ramach akcji „Dzi?kuj? za wys?uchanie” podejmowane b?d? dzia?ania edukacyjne polegaj?ce na popularyzacji rekomendacji „Jak zorganizowa? wys?uchanie dziecka w trybie art. 216 ze zn.1 i 576§2 kpc” oraz specjalnego numeru kwartalnika Fundacji Dzieci Niczyje „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” zawieraj?cego eksperckie artyku?y na temat problematyki wys?uchania dziecka. Podczas kampanii b?d? te? prowadzone szkolenia dla s?dziów wydzia?ów cywilnych oraz wydzia?ów rodzinnych i nieletnich z zakresu psychologicznych aspektów wys?uchania dziecka.

Zgodnie z art. 12. Konwencji o prawach dziecka ka?de dziecko ma prawo do swobodnego wyra?ania w?asnych pogl?dów we wszystkich sprawach go dotycz?cych, co oznacza m. in. mo?liwo?? wypowiadania si? w ka?dym post?powaniu s?dowym. Warto zatem uwra?liwia? przedstawicieli wymiaru sprawiedliwo?ci na problematyk? wys?uchana dzieci przez s?d w post?powaniu cywilnym. Wys?uchanie daje mo?liwo?? poznania zdania dziecka i pomaga wyda? rozstrzygni?cie zgodne z jego najlepszym dobrem – mówi Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka

Akcje wspieraj? Stowarzyszenie dla Dzieci i M?odzie?y SZANSA w G?ogowie, Grudzi?dzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie „Homini” oraz Polskie Stowarzyszenie Pedagogów i Animatorów KLANZA Oddzia? Bia?ostocki

Kampania jest cz??ci? projektu „Dajemy dzieciom si??! - prawa dzieci w procedurach prawnych” realizowanego w ramach programu „Obywatele dla Demokracji” finansowanego z Funduszy EOG.

Wi?cej informacji o kampanii, jak równie? materia?y edukacyjne, s? dost?pne na stronach: http://wymiarsprawiedliwosci.fdn.pl/dziekuje-za-wysluchanie i www.edukacja.fdn.pl.