Change language English Polski

Jak okie?zna? z?o???

Któ? z nas nie zna sytuacji, w której nie uda?o si? zapanowa? nad w?asn? z?o?ci?? Im jest ona silniejsza, tym mniej refleksyjne i przemy?lane staje si? nasze zachowanie. Pozwalaj?c, by uczucia nas ponosi?y, zwi?kszamy prawdopodobie?stwo podj?cia dzia?a?, których potem mo?emy ?a?owa? np. nakrzyczymy na bliskich, wymierzymy klapsa dziecku, obrazimy lub zrobimy przykro?? partnerowi. Takie zachowania bardzo negatywnie wp?ywaj? na relacje z najbli?szymi. Z?o?? cz?sto ma swoje ?ród?o w narastaj?cej w nas bezsilno?ci. Rodzicom ma?ych dzieci zazwyczaj nieobce s? oba te prze?ycia, zw?aszcza, gdy s? zm?czeni, brakuje osoby, która by ich wspiera?a w codziennych trudach, a do tego dziecko wci?? nie przestaje p?aka? mimo ogromnych stara? opiekunów, by si? uspokoi?o. Warto podj?? wszelkie dzia?ania, by nauczy? si? panowa? nad w?asn? z?o?ci?, poniewa? umiej?tno?? samokontroli pozwala ograniczy? krzywdz?ce dla innych zachowania.

Oto kilka wskazówek, które mog? by? pomocne w zapanowaniu nad gniewem:

Ucz si? rozpoznawa? w sobie z?o??, to pierwszy wa?ny krok, by odzyska? samokontrol?. Staraj si? nie doprowadza? do sytuacji, gdy z?o?? staje si? w?ciek?o?ci? czy wr?cz furi?. Im wcze?niej uda Ci si? j? rozpozna? w sobie, tym ?atwiej b?dzie Ci nad ni? zapanowa? -sygna?y, które pojawiaj? si? w Twoim ciele mog? by? cennymi wskazówkami o tym, co prze?ywasz.

Zatrzymaj si? chwil? na tym, co czujesz. Nazwij swoje uczucie. Mo?esz te? powiedzie? na g?os np.: "jestem z?a/ jestem z?y".

G??boko oddychaj. Bardzo powoli rób wdech i powoli wydech. Niech wci?gane powietrze dociera a? do Twojego brzucha - powinien si? unosi? i opada?, podobnie jak klatka piersiowa.

Licz w my?lach od 10 do 0. Mo?esz równie? utrudni? sobie zadanie np. liczy? parzy?cie od 100 do 0 (100, 98, 96... itd.). Im bardziej zaanga?ujesz swoj? uwag? w t? czynno??, tym lepszy b?dzie efekt, bo oprócz emocji do g?osu zacznie w wi?kszym stopniu dochodzi? równie? rozum.

Pomy?l o czym? mi?ym. Wyobra? sobie lub przypomnij sytuacj?, gdy czu?a?/ czu?e? si? bezpiecznie, spokojnie, by?a?/ by?e? zrelaksowana/ zrelaksowany, szcz??liwa/ szcz??liwy. Mo?e to by? np. wspomnienie z wakacji, mi?y moment z kim? bliskim - co?, co ju? si? wydarzy?o lub jest marzeniem. Niech ta "ciep?a my?l" oprócz obrazów, ma d?wi?ki, zapachy, kolory - przywo?uj j? w trudnych chwilach, pomo?e Ci odzyska? spokój.

Zaci?nij mocno pi??ci, aby zgromadzi?o si? w nich ca?e Twoje napi?cie, a potem mocno je strzepnij.

Kieruj do siebie w my?lach uspokajaj?ce lub upominaj?ce komunikaty. Mog? by? ogólne, odnosz?ce si? do wszystkich sytuacji np. "spokojnie", 'uspokój si?", "dam rad?". Mog? zawiera? konkretne instrukcje dla siebie np. "spokojnie - we? trzy g??bokie wdechy", "opanuj si? - pomy?l o wakacjach nad morzem". Mog? równie? by? bardziej szczegó?owe, odnosz?ce si? do konkretnej sytuacji np. "zachowam spokój, przecie? on nie robi mi tego na z?o??", "opanuj si?, na pewno nie mia? niczego z?ego na my?li".

Staraj si? my?le? o konsekwencjach swojego dzia?ania. Gdy cho? chwil? po?wi?cisz na pomy?lenie o skutkach swojego wybuchu z?o?ci, zwi?kszysz prawdopodobie?stwo powstrzymania si? od destrukcyjnych zachowa?.

Oce? "obszary ryzyka" i przygotuj si? do trudnych sytuacji. Zastanów si?, przeanalizuj: w jakich sytuacjach tracisz cierpliwo??, zaczynasz oddawa? si? we w?adanie swoim emocjom? Niektórych sytuacji mo?na unikn??, inne mo?na przewidzie? i przygotowa? si? do nich. Je?li wiesz, ?e tracisz nad sob? panowanie, gdy Twoje dziecko biega i nie s?ucha Twoich polece? w trakcie zakupów w supermarkecie, zaplanuj swoje dzia?ania tak, by móc przeciwdzia?a? swojemu wybuchowi. Mo?e uda si? zostawi? dziecko z kim? w domu na czas Twoich zakupów? Albo mo?e jest kto?, kto Ci pomo?e -pójdzie z Tob?? Dla dziecka wszystko wokó? jest interesuj?ce, bardzo trudno jest mu powstrzyma? si? przed "poznawaniem" nowego otoczenia. Warto wcze?niej ustali? z nim zasady wspó?pracy- "idziesz obok mnie- je?li si? oddalisz b?dziesz jecha? w wózku". Mo?esz te? wci?gn?? dziecko do wspó?pracy - "produkty, które Ci podam b?dziesz wk?ada? do koszyka" lub zabra? ze sob? zabawk?, któr? mog?oby si? zaj?? Twoje dziecko siedz?c w wózku - bywa, ?e dzieci czasem równie? nudz? si? podczas wypraw po zakupy, zw?aszcza, gdy na nic im nie pozwalamy.

Mów o swoich uczuciach - pozwala to zmniejszy? odczuwane napi?cie. Pomocny mo?e by? komunikat "ja...(nazwij swoje uczucie), kiedy ty...(nazwij konkretne zachowanie dziecka), poniewa?...(poka?, jakie konsekwencje ma dla Ciebie to zachowanie)". Komunikat do biegaj?cego po sklepie dziecka móg?by brzmie?: "Z?o?ci mnie, kiedy biegasz po sklepie, poniewa? nie mog? przez to robi? zakupów".

Mów o swoich oczekiwaniach. Jasno ustalaj zasady. Czasem to pozwala unikn?? nerwowych sytuacji. Mo?esz u?y? sformu?owa?: "oczekuj?, ?e...", "chc?, ?eby?...", "zale?y mi na tym, ?eby?...".

Pami?taj o swoich potrzebach. Wychowywanie dzieci mo?e by? trudne i m?cz?ce. Dlatego warto dba? o w?asn? kondycj? psychiczn? i fizyczn? - dawa? sobie prawo do odpoczynku, chwili relaksu, czasu "tylko dla siebie", kiedy mo?esz spotka? si? z przyjació?mi lub zrobi? co?, co sprawia Ci przyjemno??. To wa?ne, bo pozwala unikn?? przem?czenia, od którego ju? ma?y krok do frustracji, irytacji, uczucia przyt?oczenia i bezsilno?ci. Korzystaj z chwil, gdy Twoje dziecko ?pi lub jest pod opiek? innej osoby.

Doceniaj i nagradzaj siebie. Ka?dego dnia postaraj si? doko?czy? zdanie: "Mog? by? z siebie dumna/dumny, bo...". Doce? nawet drobiazgi, to z nich sk?ada si? codzienne ?ycie. Pokazuj sobie, jak du?o robisz, potrafisz, mo?esz, jak ogromny wp?yw masz na to, co dzieje si? w Twoim ?yciu. Niech nagrod? b?dzie cho? jedna dziennie pochwa?a skierowana do siebie.

Kiedy czujesz, ?e zaraz wybuchniesz, wyjd? na chwil? z pokoju lub odsu? si? i spróbuj uspokoi?. Je?li mo?esz, popro? kogo?, by Ci? zast?pi? w opiece nad dzieckiem. Je?li nie ma nikogo, powiedz dziecku, dlaczego wychodzisz. Komunikat: "jestem okropnie z?a/z?y - musz? wyj??, ?eby si? uspokoi?" da dziecku jasno??, co si? z Tob? dzieje. Pami?taj, ?e dziecko ma prawo do wychowania bez jakiejkolwiek przemocy fizycznej i psychicznej!

Je?li mimo wszelkich stara?, nadal masz trudno?ci w radzeniu sobie z w?asnymi emocjami, pami?taj, ?e mo?esz si? zwróci? o pomoc do specjalisty np. psychologa lub psychoterapeuty. U?wiadomienie sobie w?asnych trudno?ci i szukanie pomocy w poradzeniu sobie z nimi, to wyraz wielkiej m?dro?ci i odpowiedzialno?ci, zas?uguj?cy na szacunek. Na stronie www.dobryrodzic.fdn.pl umieszczona jest lista placówek zajmuj?cych si? pomoc? rodzinom z ma?ym dzieckiem.

Korzystaj ze wsparcia osób w Twoim otoczeniu. Spróbuj porozmawia? z kim? o swoich trudno?ciach - z partnerem, z innymi rodzicami, lekarzem, po?o?n?. Zarówno lekarz, który opiekuje si? Tob? i Twoim dzieckiem, po?o?na, jak i pracownicy socjalni, mog? wskaza? Ci instytucje, gdzie znajdziesz wsparcie, wskazówki i rady. Mo?esz równie? skorzysta? z oferty w ramach programu Dobry Rodzic - Dobry Start.

Autor: Aneta Kwa?ny

Artyku? pochodzi z serwisu www.dobryrodzic.fdn.pl >>