Change language English Polski

Gdzie szukać pomocy?

 

Fundacja Dzieci Niczyje zmieniła nazwę na Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Od 25 lat działamy na rzecz dzieci, ich rodziców i opiekunów oraz profesjonalistów pracujących z dziećmi. Nowa nazwa i tożsamość wizualna fundacji są konsekwencją naszego rozwoju - od momentu założenia, znacznie rozszerzyliśmy zakres działań. Sercem misji fundacji pozostaje działanie na rzecz dzieci doświadczających przemocy.

Więcej...

O problemie

Komercyjne wykorzystywanie seksualne to wykorzystywanie dziecka przez osobę dorosłą do świadczenia usług seksualnych w zamian za wynagrodzenie lub inne korzyści udzielane dziecku lub osobie trzeciej. Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka dziecko to każda osoba poniżej 18 r.ż.

Komercyjne wykorzystywanie seksualne stanowi pogwałcenie podstawowych praw dziecka, jest także formą krzywdzenia, którego sprawcy traktują dziecko jako obiekt seksualny i handlowy. Komercyjne wykorzystywanie może dotyczyć zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Niektóre dzieci są szczególnie podatne na ten rodzaj krzywdzenia, np. ze względu na brak odpowiedniej opieki lub wcześniejsze doświadczenia przemocy lub zaniedbania, jednak podstawowym czynnikiem podtrzymującym istnienie problemu jest zapotrzebowanie osób dorosłych na kontakty seksualne z małoletnimi.

Najpowszechniejszymi formami komercyjnego wykorzystywania seksualnego są prostytucja, pornografia, turystyka seksualna i handel dziećmi.

Wykorzystywanie dzieci w prostytucji

Według podpisanej przez Polskę Konwencji Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych prostytucja dziecięca to wykorzystanie dziecka do czynności seksualnych przy przekazaniu lub obietnicy jakiejś formy wynagrodzenia dziecku lub osobie pośredniczącej.

Niektóre dzieci same inicjują kontakty seksualne za prezenty lub inne korzyści. Robią to pod wpływem rówieśników, konsumpcyjnych wartości obowiązujących w ich otoczeniu, z chęci przeżycia przygody lub poczucia się ważnych i atrakcyjnym. Czasem nie są w stanie przewidzieć konsekwencji swojego postępowania i dostrzec prawdziwych intencji dorosłych sprawców. Doświadczają negatywnych konsekwencji wykorzystywana w prostytucji i nie są odpowiedzialne za swoje krzywdzenie. Odpowiedzialność tą ponoszą dorośli zainteresowani korzystaniem z usług seksualnych osób małoletnich.

 

Prawo

Świadczenie usług seksualnych za wynagrodzeniem nie jest w Polsce zagrożone sankcją karną. Jednakże w przypadku osób, które nie ukończyły 18 r.ż. prostytuowanie się może być postrzegane jako oznaka demoralizacji. W przypadku stwierdzenia, że dziecko wykazuje oznaki demoralizacji sąd może zastosować środki określone Ustawą o Postępowaniu w Sprawach Nieletnich (np. nadzór kuratora, umieszczenie w ośrodku wychowawczym)

Odpowiedzialność osoby korzystającej z usług seksualnych małoletnich regulują artykuły 200 i 199 Kodeksu karnego.

Art. 200

§ 1. Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Zatem wszelkie, w tym również komercyjne, kontakty seksualne z dzieckiem, które nie ukończyło 15 r.ż. są zabronione.

Art. 199

§ 1. Kto, przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia, doprowadza inną osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony na szkodę małoletniego, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3. Karze określonej w § 2 podlega, kto doprowadza małoletniego do obcowania płciowego lub poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności, nadużywając zaufania lub udzielając mu korzyści majątkowej lub osobistej, albo jej obietnicy.

Doprowadzenie oznacza działanie wbrew woli lub pozytywnej decyzji pokrzywdzonego. Jeśli więc komercyjne kontakty seksualne odbywają się za obopólną zgodą lub z inicjatywy małoletniego w wieku od 15. do 18. r. ż., nie są czynami karalnymi. Oznacza to, że dzieci w tym przedziale wiekowym nie są wystarczająco chronione przed wykorzystywaniem w prostytucji.

Kodeks karny mówi również o odpowiedzialności osób doprowadzających do uprawiania prostytucji, nakłaniających, ułatwiających lub czerpiących korzyści z uprawiania prostytucji przez osoby małoletnie:

Art. 203

Kto, przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub wykorzystując stosunek zależności lub krytyczne położenie, doprowadza inną osobę do uprawiania prostytucji, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Art. 204

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nakłania inną osobę do uprawiania prostytucji lub jej to ułatwia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Karze określonej w § 1 podlega, kto czerpie korzyści majątkowe z uprawiania prostytucji przez inną osobę.

§ 3. Jeżeli osoba określona w § 1 lub 2 jest małoletnim, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

 

Skala zjawiska

W Polsce policja identyfikuje rocznie kilkudziesięciu prostytuujących się małoletnich. W poprzednich latach osób małoletnich pokrzywdzonych z art. 204 było w 2008 r. – 28, 2009 r. – 123, 2010 r. – 31. Można jednak przypuszczać, że oficjalne statystyki obrazują jedynie wycinek skali zjawiska. Identyfikację pokrzywdzonych utrudnia fakt, że do zdarzenia dochodzi często między stronami dążącymi do zachowania tajemnicy, a seks-biznes jest w dużej mierze opanowany przez środowiska przestępcze.

Inny obraz zjawiska pokazują wyniki badań. Według badań Fundacji Dzieci Niczyje przeprowadzonych w warszawskich placówkach opiekuńczo-wychowawczych w 2010 r. 6% wychowanków w ciągu ostatniego roku utrzymywało kontakty seksualne w zamian za pieniądze/prezenty. W tym samym roku badanie reprezentatywnej grupy osób w wieku 15-18 lat wykazało, że 25% młodzieży przyznaje, że zna przynajmniej jedną osobę w podobnym wieku, która w ciągu ostatniego roku utrzymywała kontakty seksualne w zamian za pieniądze lub prezenty.

 

Więcej informacji o problemie komercyjnego wykorzystywania seksualnego dzieci znajdą Państwo w poniższych publikacjach:

Komercyjne wykorzystywanie seksualne dzieci. Pytania i odpowiedzi Pobierz

Problem handlu dziećmi w Polsce i na świecie Pobierz

Prostytucja dziecięca – aspekty prawne, DK 33 Pobierz

Wykorzystywanie małoletnich w prostytucji – charakterystyka zjawiska, DK 33 Pobierz