Change language English Polski

Regulacje prawne dot. wykorzystywania seksualnego dzieci

Prawo



Wykorzystywanie seksualne dziecka to w??czenie dziecka w aktywno?? seksualn?, której nie jest ono w stanie w pe?ni zrozumie? i udzieli? na ni? ?wiadomej zgody i/lub do której z pewno?ci? nie dojrza?o rozwojowo i nie mo?e zgodzi? si? w wa?ny prawnie sposób i/lub która jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajami danego spo?ecze?stwa. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy taka aktywno?? wyst?pi pomi?dzy dzieckiem a doros?ym lub dzieckiem a innym dzieckiem; ponadto je?li te osoby ze wzgl?du na wiek b?d? stopie? rozwoju pozostaj? w relacji opieki, zale?no?ci, w?adzy. Celem takiej aktywno?ci jest zaspokojenie potrzeb innej osoby. Aktywno?? taka mo?e dotyczy?:
a) namawiania lub zmuszania dziecka do anga?owania si? w czynno?ci seksualne;
b) wykorzystywania dziecka do prostytucji lub innych prawnie zakazanych praktyk o charakterze seksualnym;
c) wykorzystywania dziecka do produkcji materia?ów lub przedstawie? o charakterze pornograficznym.

Report of the Consultation on Child Abuse Prevention /Raport z konsultacji w sprawie zapobiegania krzywdzeniu dzieci/ (1999), ?wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO), Genewa.


 

 I Prawo polskie

Ustawa Kodeks karny z 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 88 poz.553)

KOMENTARZ:
Wolno?? seksualna dziecka chroniona jest w polskim prawie karnym w szczególnie silny sposób. Konieczno?? wzmo?onej ochrony wynika przede wszystkim ze s?abszej pozycji dziecka w relacji z doros?ymi. Przyjmuje si?, ?e osoba poni?ej 15 roku ?ycia ze wzgl?du na etap rozwoju nie posiada mo?liwo?ci podj?cia w pe?ni ?wiadomej  decyzji o uczestniczeniu w jakiejkolwiek aktywno?ci seksualnej.

Art. 197 – 199 Kodeksu karnego dotycz? naruszenia wolno?ci seksualnej ogólnie. Od 08.06.2010 r. W art. 197 Kodeksu karnego wyszczególniono m.in. zgwa?cenie ma?oletniego poni?ej 15 roku ?ycia. Jest to czyn zagro?ony wy?sz? kar? ni? podstawowa forma zgwa?cenia. Podobnie wy?sze jest zagro?enie kar? pope?nionego na szkod? ma?oletniego przest?pstwa z art. 199. Nale?y te? zwróci? uwag?, ?e wykorzystanie seksualne dziecka wype?nia tak?e znamiona przest?pstwa polegaj?cego na nadu?yciu specyficznej relacji zale?no?ci pomi?dzy osobami w celu zaspokojenia seksualnego.

Art. 197.
§ 1. Kto przemoc?, gro?b? bezprawn? lub podst?pem doprowadza inn? osob? do obcowania p?ciowego, podlega karze pozbawienia wolno?ci od lat 2 do 12.

§ 2. Je?eli sprawca, w sposób okre?lony w § 1, doprowadza inn? osob? do poddania si? innej czynno?ci seksualnej albo wykonania takiej czynno?ci, podlega karze pozbawienia wolno?ci od 6 miesi?cy do lat 8.

§ 3. Je?eli sprawca dopuszcza si? zgwa?cenia:

1) wspólnie z inn? osob?,

2) wobec ma?oletniego poni?ej lat 15,

3) wobec wst?pnego, zst?pnego, przysposobionego, przysposabiaj?cego, brata lub siostry,

podlega karze pozbawienia wolno?ci na czas nie krótszy od lat 3.

§ 4. Je?eli sprawca czynu okre?lonego w § 1-3 dzia?a ze szczególnym okrucie?stwem, podlega karze pozbawienia wolno?ci na czas nie krótszy od lat 5.

Art. 198.
Kto, wykorzystuj?c bezradno?? innej osoby lub wynikaj?cy z upo?ledzenia umys?owego lub choroby psychicznej brak zdolno?ci tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim post?powaniem, doprowadza j? do obcowania p?ciowego lub do poddania si? innej czynno?ci seksualnej albo do wykonania takiej czynno?ci, podlega karze pozbawienia wolno?ci od 6 miesi?cy do lat 8.

Art. 199.
§ 1. Kto, przez nadu?ycie stosunku zale?no?ci lub wykorzystanie krytycznego po?o?enia, doprowadza inn? osob? do obcowania p?ciowego lub do poddania si? innej czynno?ci seksualnej albo do wykonania takiej czynno?ci,  podlega karze pozbawienia wolno?ci do lat 3. 

§ 2. Je?eli czyn okre?lony w § 1 zosta? pope?niony na szkod? ma?oletniego, sprawca podlega karze pozbawienia wolno?ci od 3 miesi?cy do lat 5.

§ 3. Karze okre?lonej w § 2 podlega, kto doprowadza ma?oletniego do obcowania p?ciowego lub poddania si? innej czynno?ci seksualnej albo do wykonania takiej czynno?ci, nadu?ywaj?c zaufania lub udzielaj?c mu korzy?ci maj?tkowej lub osobistej, albo jej obietnicy.

Art. 205.
?ciganie przest?pstw okre?lonych w art. 197 lub 199 § 1, jak równie? w art. 198, je?eli okre?lony w tym przepisie stan ofiary nie jest wynikiem trwa?ych zaburze? psychicznych, nast?puje na wniosek pokrzywdzonego.

KOMENTARZ:
Przest?pstwa z art. 197, 199 §1 i 198 s? co do zasady ?cigane na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, ?e Policja b?d? Prokuratura prowadzi post?powanie je?li uzyska zgod? pokrzywdzonego, lub jego przedstawiciela ustawowego w przypadku dzieci.

Przepisem najszerzej dotykaj?cym molestowania seksualnego dzieci jest art. 200 Kodeksu karnego. WA?NE: Przest?pstwo z art. 200 ma miejsce nawet je?li ma?oletni wyrazi? zgod? na obcowanie. Dla karalno?ci tego czynu nie ma znaczenia tak?e fakt „uwiedzenia” przez ma?oletniego, czy jego stopie? subiektywnie postrzeganej dojrza?o?ci fizycznej.

Art. 200.
§ 1. Kto obcuje p?ciowo z ma?oletnim poni?ej lat 15 lub dopuszcza si? wobec takiej osoby innej czynno?ci seksualnej lub doprowadza j? do poddania si? takim czynno?ciom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolno?ci od lat 2 do 12.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto w celu zaspokojenia seksualnego prezentuje ma?oletniemu poni?ej lat 15 wykonanie czynno?ci seksualnej.

KOMENTARZ:
Od 08.06.2010 roku przest?pstwem jest tak?e uwodzenie ma?oletnich w Internecie. Oznacza to karalno?? nie tylko nak?aniania przez Internet do poddawania si? b?d? wykonywania czynno?ci seksualnych, ale tak?e inicjowanie t? drog? spotkania z intencj? wykorzystania de celów seksualnych.

Kolejnym osi?gni?ciem tej nowelizacji jest wprowadzenie do Kodeksu karnego przest?pstwa polegaj?cego na publicznym propagowaniu i pochwalaniu zachowa? pedofilskich. Przepis ten po?rednio dotyczy samych dzieci. Jest on jednak istotny dla ochrony ich godno?ci osobistej, podkre?la brak zgody w Polsce na zachowania pedofilskie.

Art. 200a.

§ 1. Kto w celu pope?nienia przest?pstwa okre?lonego w art. 197 § 3 pkt 2 lub art. 200, jak równie? produkowania lub utrwalania tre?ci pornograficznych, za po?rednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej nawi?zuje kontakt z ma?oletnim poni?ej lat 15, zmierzaj?c, za pomoc? wprowadzenia go w b??d, wyzyskania b??du lub niezdolno?ci do nale?ytego pojmowania sytuacji albo przy u?yciu gro?by bezprawnej, do spotkania z nim, podlega karze pozbawienia wolno?ci do lat 3.

§ 2. Kto za po?rednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej ma?oletniemu poni?ej lat 15 sk?ada propozycj? obcowania p?ciowego, poddania si? lub wykonania innej czynno?ci seksualnej lub udzia?u w produkowaniu lub utrwalaniu tre?ci pornograficznych, i zmierza do jej realizacji, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno?ci albo pozbawienia wolno?ci do lat 2.

Art. 200b.

Kto publicznie propaguje lub pochwala zachowania o charakterze pedofilskim, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno?ci albo pozbawienia wolno?ci do lat 2. 

Molestowanie seksualne dziecka przez rodziców, rodziców adopcyjnych lub rodze?stwo stanowi ponadto przest?pstwo kazirodztwa z art. 201 Kodeksu karnego.

KOMENTARZ:
Kazirodztwo jest karalne nie tylko, je?li pope?nione jest mi?dzy osobami, które po??czone s? wi?zami krwi, ale tak?e mi?dzy adoptowanym a adoptuj?cym.

Art. 201.
Kto dopuszcza si? obcowania p?ciowego w stosunku do wst?pnego, zst?pnego, przysposobionego, przysposabiaj?cego, brata lub siostry, podlega karze pozbawienia wolno?ci od 3 miesi?cy do lat 5.

 II Prawo mi?dzynarodowe

Konwencja o Prawach Dziecka przyj?ta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. ratyfikowana przez Prezydenta Polski na mocy ustawy z dnia 21 wrze?nia 1990 r. o ratyfikacji Konwencji o prawach dziecka, przyj?tej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.

Art. 19.
1. Pa?stwa-Strony b?d? podejmowa?y wszelkie w?a?ciwe kroki w dziedzinie ustawodawczej, administracyjnej, spo?ecznej oraz wychowawczej dla ochrony dziecka przed wszelkimi formami przemocy fizycznej b?d? psychicznej, krzywdy lub zaniedbania b?d? z?ego traktowania lub wyzysku, w tym wykorzystywania w celach seksualnych, dzieci pozostaj?cych pod opiek? rodzica(ów), opiekuna(ów) prawnego(ych) lub innej osoby sprawuj?cej opiek? nad dzieckiem.

2. Tego rodzaju ?rodki ochronne powinny obejmowa?, tam gdzie jest to w?a?ciwe, skuteczne przedsi?wzi?cia w celu stworzenia programów socjalnych dla realizacji pomocy dziecku oraz osobom sprawuj?cym opiek? nad dzieckiem, jak równie? innych form dzia?a? prewencyjnych dla ustalania, informowania, wszczynania i prowadzenia ?ledztwa, post?powania, notowania wymienionych wy?ej przypadków niew?a?ciwego traktowania dzieci oraz tam, gdzie jest to w?a?ciwe - ingerencj? s?du.

Ponadto Polski dotyczy szereg aktów europejskich, które mimo braku bezpo?redniej mocy obowi?zuj?cej, stanowi? wytyczne do wprowadzania zmian w prawie krajowym.
Decyzja ramowa Rady dotycz?ca zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci i pornografii dzieci?cej, (Council framework Decision on combating the sexual exploitation of children and child pornography), 2004/68/WSiSW, 22 grudnia 2003 r. pobierz link
Konwencja o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych (Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse), Przyj?ta przez Komitet Ministrów w dniu 12 lipca 2007 r. podpisana przez Polsk?, otwarta do ratyfikacji pobierz Word
Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego RE dotycz?ca wykorzystywania seksualnego dzieci (Resolution on the sexual exploitation of children), 1307 (2002), 27 wrze?nia 2002 pobierz link